Μοριακός Βιολόγος: «Το εμβόλιο ήρθε, ασφαλές και αποτελεσματικό»

cebccebfcf81ceb9ceb1cebacf8ccf82 ceb2ceb9cebfcebbcf8cceb3cebfcf82 cf84cebf ceb5cebcceb2cf8ccebbceb9cebf ceaecf81ceb8ceb5 ceb1cf83

Υ6ΤΗΘ5ΡΥΗΤ6ΘΥ6ΤΘ5ΗΡ

Υ6ΤΗΘ5ΡΥΗΤ6ΘΥ6ΤΘ5ΗΡ

Μοριακός Βιολόγος: «Το εμβόλιο ήρθε, ασφαλές και αποτελεσματικό»

Του Θοδωρή Γιάνναρου

Μέχρι σήμερα, επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων είχαν επιλέξει να ασχοληθούν με την αποκωδικοποίηση του DNA, σε μια προσπάθεια να ελέγξουν και να θεραπεύσουν σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος, οι εγκεφαλοπάθειες, ο διαβήτης και πολλά άλλα δύσκολα αυτοάνοσα νοσήματα. Οι μοριακοί βιολόγοι, όμως, είχαν άλλη άποψη, πιο επαναστατική, πιο καινοτόμα και σίγουρα πιο δελεαστική, αν και στην αρχή έπρεπε να αντιμετωπίσουν ένα εχθρικό τείχος άρνησης από πλευράς επιστημονικής κοινότητος, μέχρι που ο κορονοϊός επισκέφθηκε τον πλανήτη με άγριες διαθέσεις και ξεκίνησε να θερίζει ανθρώπινες ζωές χωρίς διακρίσεις, δημιουργώντας συνθήκες που θύμιζαν άλλες εποχές πανδημιών, που οι άνθρωποι πέθαιναν σαν τις μύγες.

Για ολόκληρες δεκαετίες, οι μοριακοί βιολόγοι που εξειδικεύονταν στην δημιουργία εμβολίων, ενθουσιάστηκαν πολλές φορές και απογοητεύτηκαν ακόμα περισσότερες με τις προοπτικές που υπόσχονταν το mRNA, ή αλλιώς αγγελιοφόρος RNA, στη δημιουργία εμβολίων. Τα μικροσκοπικά αυτά μέρη του γενετικού κώδικα είναι απαραίτητα για να καθοδηγούν τα κύτταρα του ανθρώπινου οργανισμού να χτίζουν τις αναγκαίες πρωτεΐνες, ένα βασικό μέρος της ανθρώπινης φυσιολογίας – ουσιαστικά το κλειδί για το ξεκλείδωμα του ανοσοποιητικού συστήματος. Όμως ήταν ήταν ένα δύσκολο, επίπονο και χρονοβόρο εγχείρημα με μεγάλο κόστος, τουλάχιστον έως τη στιγμή που ο κορονοϊός ένωσε τον πλανήτη σε έναν παγκόσμιο αγώνα για τη δημιουργία εξειδικευμένου εμβολίου και φαρμάκων.

Έπρεπε κατά κάποιον τρόπο να δοθεί στα κύτταρα ένα εγχειρίδιο που θα τους επέτρεπε να κατασκευάσουν θεραπευτικές πρωτεΐνες. Η συγκεκριμένη μέθοδος θα επέτρεπε να αποφευχθούν τροποποιήσεις του γονιδιώματος των κυττάρων, κάτι που θα ενείχε τον κίνδυνο της εισαγωγής ανεξέλεγκτων γενετικών τροποποιήσεων εντός των κυττάρων. Παρά τα προβλήματα που εμφανίστηκαν στην πορεία, όπου ο αγγελιοφόρος RNA προβλημάτισε τους βιολόγους, διότι προκαλούσε καταιγίδες φλεγμονωδών αντιδράσεων, καθώς εκλαμβανόταν ως εξωτερική εισβολή από το ανοσοποιητικό σύστημα, η έρευνα προχώρησε δυναμικά, με τους επιστήμονες να καταφέρνουν σταδιακά να εισαγάγουν κάποιες τροποποιήσεις στη δομή του mRNA, καθιστώντας το πλέον αποδεκτό από το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα, το οποίο, ας μην ξεχνάμε, διαθέτει μνήμη.

Κάποια λίγα χρόνια αργότερα, ένα ακόμη επίτευγμα της βιολογίας ερχόταν να χαρίσει χαμόγελα στους ερευνητές, πετυχαίνοντας την εισαγωγή του RNA σε “νανοσωματίδια λιποσωμάτων”, που αποτρέπει τη γρήγορη αποσύνθεση και διευκολύνει την εύκολη είσοδό τους στα ενδότερα των κυττάρων.

Μερικά χρόνια αργότερα, την ώρα της μάχης επιβίωσης του πλανήτη κατά του αόρατου εχθρού -του κορονοϊού SARS-CoV2-, αυτές οι δύο επιστημονικές ανακαλύψεις βρίσκουν επιτέλους την εφαρμογή τους και τα εμβόλια είναι πλέον γεγονός.

Κάποιοι αναρωτιούνται: “Μα πώς είναι δυνατόν, μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο να δημιουργηθεί ένα αποτελεσματικό και ασφαλές εμβόλιο;”.

Η απάντηση είναι απλή: Η έρευνα για το RNA ήδη είχε ξεκινήσει από τις αρχές του 1980 -σαράντα χρόνια δηλαδή πριν- και ήδη υπήρχε έτοιμο ερευνητικό υλικό και πολλά ερωτήματα είχαν ήδη απαντηθεί.

Έτσι, λοιπόν, τα δύο εμβόλια της Pfizer και της Moderna, που ουσιαστικά χρηματοδοτήθηκαν από την Αμερική και την Ευρωπαϊκή Ένωση, προορίζονται να σώσουν την ανθρωπότητα από την πανδημία, βασιζόμενα στην εξειδικευμένη αυτή στρατηγική της μοριακής βιολογίας, η οποία συνίσταται στην εισαγωγή γενετικών οδηγιών στον οργανισμό για την εκκίνηση της παραγωγής μιας πανομοιότυπης πρωτεΐνης με εκείνη που παράγει ο ίδιος ο νέος κορονοϊός SARS-CoV2. Η πρωτεΐνη αυτή είναι σε θέση να προκαλέσει την  επιθυμητή ανοσολογική απόκριση για την εξουδετέρωση του επικίνδυνου εισβολέα.

Ας συνοψίσουμε τώρα:

Το εμβόλιο RNA αποτελείται από έναν κλώνο mRNA που κωδικοποιεί ένα αντιγόνο, ειδικό για κάποια συγκεκριμένη ασθένεια – στη δική μας περίπτωση για τον ιό SARS-CoV2. Μόλις ο συγκεκριμένος κλώνος mRNA του εμβολίου βρεθεί μέσα στα κύτταρα του σώματος, τότε αυτόματα τα κύτταρα χρησιμοποιούν τις γενετικές πληροφορίες που τους μεταφέρει ο αγγελιοφόρος-RNA, για την παραγωγή του αντιγόνου. Αυτό το αντιγόνο στη συνέχεια εμφανίζεται στην κυτταρική επιφάνεια και αμέσως  αναγνωρίζεται από το ανοσοποιητικό σύστημα. Από τη στιγμή εκείνη, το συγκεκριμένο αντιγόνο, που είναι ακριβώς το ίδιο που παράγει και ο ίδιος ο ιός, βρεθεί στην επιφάνεια των κυττάρων, θεωρούμαστε εμβολιασμένοι. Πριν το εμβόλιο, το συγκεκριμένο αντιγόνο ήταν αόρατο για το ανοσοποιητικό σύστημα. Μετά τον εμβολιασμό αναγνωρίζεται και το ανοσοποιητικό σύστημα καταστρέφει αμέσως τον ιό, πριν κααν εισέλθει στα κύτταρα για να αναπαραχθεί.

Παρόλο που τα εμβόλια COVID-19 που κατασκευάστηκαν από την Pfizer/BioNTech και τη Moderna είναι τα πρώτα εμβόλια mRNA που ολοκλήρωσαν όλα τα στάδια της κλινικής δοκιμής και έχουν άδεια χρήσης, η τεχνολογία υπάρχει εδώ και αρκετά χρόνια -μια δεκαετία τουλάχιστον-, με δοκιμές σε ανθρώπους για εμβόλια κατά του καρκίνου που χρησιμοποιούν την ίδια ακριβώς τεχνολογία με mRNA.

Όπως και σε κάθε νέα ανακάλυψη, η μοριακή βιολογία βρίσκεται και εδώ παρούσα, πίσω από το εμβόλιο mRNA, βασίζόμενη σε πολλές προηγούμενες έρευνες και ανακαλύψεις/επιτεύγματα, συμπεριλαμβανομένων:

-της κατανόησης της δομής του DNA και του mRNA, και πώς αυτά λειτουργούν για την παραγωγή μιας πρωτεΐνης, εφεύρεση τεχνολογίας για τον προσδιορισμό της γενετικής ακολουθίας ενός ιού,

-της τεχνολογίας για τη δημιουργία ενός mRNA που θα προκαλούσε την παραγωγή μιας συγκεκριμένης πρωτεΐνης από τα κύτταρα,

ξεπερνώντας όλα τα εμπόδια που θα μπορούσαν να εμποδίσουν το mRNA που εγχύεται στον μυ του βραχίονα ενός ατόμου, να βρει τον δρόμο του στα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος βαθιά μέσα στο σώμα και να πείσει αυτά τα κύτταρα να παραγάγουν την κρίσιμη πρωτεΐνη.

Καθεμία από αυτές τις ανακαλύψεις του παρελθόντος εξαρτιόταν από την προθυμία των επιστημόνων να συνεχίσουν να επιδιώκουν τα μακροχρόνια όνειρά τους – συχνά παρά τον επιθετικό σκεπτικισμό κάποιων… ακόμη και τον χλευασμό κάποιων άλλων, και την προθυμία της κοινωνίας να επενδύσει στην έρευνά τους.

Δεν θα έπρεπε να υπάρχει κανένας φόβος ως προς την ασφάλεια των συγκεκριμένων εμβολίων. Η πρωτεΐνη-αντιγόνο που παράγεται από τα ανθρώπινα κύτταρα δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να προκαλέσει κάποια ασθένεια. Αποτελεί μόνο το κλειδί, για να μπει ο ιός μέσα στο κύτταρο.

Όλοι κατά κάποιον τρόπο προσβλέπουμε στην επιστήμη και ελπίζουμε να μας γλιτώσει από τα δεινά δύσκολων και θανατηφόρων ασθενειών.

Ας της επιτρέψουμε τουλάχιστον να μας δείξει τι μπορεί να κάνει. Το εμβόλιο κατά του νέου κορονοϊού είναι μόνον η αρχή. Είναι καιρός να σβήσουμε από τον χάρτη και πολλές άλλες ασθένειες με την ίδια ακριβώς μέθοδο.

Ο κύβος ήδη ερρίφθη.

*Ο κ. Θοδωρής Γιάνναρος είναι Μοριακός Βιολόγος-Γενετιστής

Πηγή : capital.gr

ΠΗΓΗ

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *